الفطغانى [ 1 ] را بسيستان فرستاد ، و حيله بسيستان آمد اندر اول سنهء ست و مايه و ديگر گاه [ 2 ] آنجا بماند ، باز اندر اول سنهء سبع و مايه خالد ، يزيد بن العريف [ 3 ] الهمدانى را آنجا فرستاد و يزيد بلال بن ابى كشه [ 4 ] را سوى زنبيل فرستاد ، و بلال بر طريق مستقيم برفت ، زنبيل او را طاعت نداشت ، و بلال بسيستان باز آمد ، و يزيد ، بشر الحوارى را امير شرط كرد [ 5 ] ، و اندر شب پنج مرد از خوارج بيامدند و بشر را بكشتند ، [ و ] اندر شب همى جنگ كردند تا كشته شدند ، و غلبه اندر سيستان خوارج گرفتند ، و يزيد بن العريف قضاى سيستان معمر بن عبد الله را داد ، و معمر از بزرگان سيستان بود و او آن معمرست كه روايات حديث رسول ( ص ) ازو آيد پس چون خوارج بسيستان غلبه كردند ، خالد بن عبد الله ، يزيد را معزول كرد و اصفح بن [ عبد الله ] الشّيبانى [ 6 ] را بسيستان فرستاد در سنه ثمان و مائة و محمد بن جحش سپهسالار او بود ، يك چندى بسيستان بودند ، باز بغزو زنبيل رفتند و عمر بن نجير [ 7 ] با ايشان بود ، اندر سنه تسع و مايه به بست روزى چند ببودند ، باز سوى زنبيل رفتند و حربهاء صعب كردند ، آخر زنبيل بر مسلمانان راهها فرو گرفت و بسيار مسلمانان كشته شد از بزرگان ، و سوار بن الاشعر اسير ماند ، و اصفح را جراحتى بر سر آمده بود ، بيامد تا بسيستان آمد شهيد گشت ، و اين مقاتلت اندر سنه تسع و مايه بود [ 8 ] و خبر نزديك

--> [ 1 ] كذا . در تواريخ و در فهرست ولات سيستان ( البلدان يعقوبى ) نام اين شخص نيست . [ 2 ] كذا . . . و ظاهرا ( ديرگاه ) . [ 3 ] در فهرست يعقوبى ، غريف . متن جملهء ( يزيد الخ ) را مانند سر فصل با قرمز نوشته است . [ 4 ] كذا . . . و ظاهرا ( كبشه ) . [ 5 ] اصل : كردند . [ 6 ] در فهرست يعقوبى ، چنان كه گذشت « اصفح بن عبد الله الكلبى » است . [ 7 ] كذا . . . و ظاهرا ( بجير ) . [ 8 ] بلاذرى گويد ( چاپ مصر ص 408 ) از اوان خلافت يزيد بن عبد الملك ببعد زنبيل بعمال عرب چيزى نداد و گفت چه شدند قومى كه بر سر ما ميامدند لاغر شكم و رويها از بسيارى نماز سياه شده و پاى افزار از ليف خرما ؟ ويرا گفتند كه آنان منقرض شدند ، زنبيل گفت آنان از شما درست پيمان تر و شديد البأستر بودند هر چند رويهاى شما از آنان زيباتر است ، گفتند چه شد كه بحجاج باج همى دادى و بما ندهى ؟ جواب گفت حجاج مردى بود كه در پيشرفت مطلوب خويش بدانچه انفاق ميكرد چشم نداشت هر چند در همى بوى باز نمىآمد ، ولى شما در همى خرج نكنيد جز آنكه ده برابر آن را چشم داريد - و پس از آن ديگر زنبيل بعمال بنى اميه و ابى مسلم چيزى نداد .